Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 16-18

అనంతవిజయం రాజా కుంతీపుత్రో యుధిష్ఠిరః ।
నకులః సహదేవశ్చ సుఘోషమణిపుష్పకౌ ।। 16 ।।
కాశ్యశ్చ పరమేష్వాసః శిఖండీ చ మహారథః ।
ధృష్టద్యుమ్నో విరాటశ్చ సాత్యకిశ్చాపరాజితః ।। 17 ।।
ద్రుపదో ద్రౌపదేయాశ్చ సర్వశః పృథివీపతే ।
సౌభద్రశ్చ మహాబాహుః శంఖాన్ దధ్ముః పృథక్ పృథక్ ।। 18 ।।

అనంతవిజయం — అనంతవిజయం అని పేరు గల శంఖము; రాజా — రాజు; కుంతీపుత్రః  — కుంతీ దేవి పుత్రుడు; యుధిష్ఠిరః  — యుధిష్ఠిరుడు; నకులః  — నకులుడు; సహదేవః  —  సహదేవుడు; చ — మరియు; సుఘోష-మణిపుష్పకౌ —  సుఘోషము, మణిపుష్పకము అను పేర్లు గల శంఖములు; కాశ్యః — కాశీ రాజు; చ — మరియు; పరమ-ఇషు-ఆసః  — శ్రేష్ఠ మైన విలుకాడు; శిఖండీ  — శిఖండి; చ — మరియు; మహారథః  — పదివేల సామాన్య యోధుల బలానికి సరితూగే ఒక యోధుడు; ధృష్టద్యుమ్నః  — ధృష్టద్యుమ్నుడు; విరాటః  — విరాటుడు; చ  — మరియు; సాత్యకిః — సాత్యకి; చ — మరియు; అపరాజితః  — అజేయుడైన; ద్రుపదః  — ద్రుపదుడు; ద్రౌపదేయాః  — ద్రౌపది యొక్క ఐదుగురు కుమారులు ; సర్వశః   — అందరూ; పృథివీపతే  — భూగోళాన్ని పాలించేవాడు; సౌభద్ర — అభిమన్యుడు, సుభద్ర కుమారుడు;చ — మరియు; మహా-బాహుః — గొప్ప బాహువులు కలవాడు; శంఖాన్ — శంఖములు; దధ్ముః  — పూరించారు; పృథక్ పృథక్  — వేరు వేరుగా.

Translation

BG 1.16-18: ఓ భూమండలాన్ని పాలించేవాడా! యుధిష్ఠిర మహారాజు అనంతవిజయాన్ని పూరించాడు. నకుల సహదేవులు, సుఘోష మణిపుష్పకములను పూరించారు. గొప్ప  విలుకాడైన  కాశీ రాజు, మహారథుడైన శిఖండి, ధృష్టద్యుమ్నుడు, విరాటుడు, అజేయుడైన సాత్యకి, ద్రుపదుడు, ద్రౌపది యొక్క ఐదుగురు కుమారులు; భుజబలము కలవాడు, సుభద్రా పుత్రుడు అయిన అభిమన్యుడు, వీరందరూ తమ తమ శంఖములను పూరించారు.

Commentary

పాండవ అన్నదమ్ముల్లో  యుధిష్టిరుడు పెద్ద వాడు.  ఇక్కడ అతన్ని "రాజా" అని సంభోధించారు; 'రాజసూయ యజ్ఞం'  చేసి, ఇతర రాజులందరి ప్రశంసలు అందుకుని అతను ఆ బిరుదుని సంపాదించుకున్నాడు.  రాజ మందిరంలో వున్నా, అడవిలో ప్రవాస జీవితం లో వున్నా అతనిలో రాజసం, విశాల-హృదయ స్వభావం ఉట్టిపడేవి.

సంజయుడు ధృతరాష్ట్రుడిని 'పృథివీపతే' (భూగోళాన్ని పరిపాలించేవాడా) అని సంభోధిస్తున్నాడు. ఒక దేశాన్ని కాపాడటం లేదా వినాశకరమైన యుద్ధం లోకి నెట్టి వేయటం అనేది రాజు చేతిలోనే వుంటుంది. కాబట్టి ఈ సంభోధనకి ఉన్న నిగూఢ అర్థం ఏమిటంటే, "ఇరు సైన్యాలు యుద్ధానికి సన్నద్ధమై ఉన్నాయి. ఓ రాజా, ధృతరాష్ట్రా, నీవు ఒక్కడివే వారిని వెనుకకు పిలువ గలవు. ఏమి నిర్ణయించబోతున్నావు?" అని.