Bhagavad Gita: Chapter 1, Verse 38-39

యద్యప్యేతే న పశ్యంతి లోభోపహతచేతసః ।
కులక్షయకృతం దోషం మిత్రద్రోహే చ పాతకమ్ ।। 38 ।।
కథం న జ్ఞేయమస్మాభిః పాపాదస్మాన్నివర్తితుమ్ ।
కులక్షయకృతం దోషం ప్రపశ్యద్భిర్జనార్ధన ।। 39 ।।

యది అపి — అయినా సరే; ఏతే — వారు; న పశ్యంతి — చూడలేకున్నా; లోభ — దురాశ; ఉపహత — కమ్ముకున్న; చేతసః — ఆలోచనల తో; కుల-క్షయ-కృతం — బంధువులను నాశనం చేయటంలో; దోషం — దోషము; (తప్పు); మిత్ర-ద్రోహే — స్నేహితులపై కక్ష తీర్చుకుని విశ్వాసఘాతుకత్వం చేయటం వలన; చ — మరియు; పాతకం — పాపము; కథం — ఎందుకు?; న జ్ఞేయం — తెలుసుకోరాదు; అస్మాభిః  — మనము; పాపాత్ — పాపము నుండి; అస్మాత్ — ఇవి; నివర్తితుం — మరలిపోవుట; కుల-క్షయ — బంధువులను సంహరించటం;కృతం — చేసి; దోషం — నేరము; ప్రపశ్యద్భి: — తెలిసిన వారమై; జనార్ధన — అందరి పోషణ, రక్షణ చూసుకునే వాడా, శ్రీ కృష్ణా.

Translation

BG 1.38-39: దురాశచే వారి ఆలోచనలు భ్రష్టు పట్టి, బంధువులను సర్వనాశనం చేయటం లో గానీ, మిత్రులపై కక్ష తీర్చుకుని విశ్వాసఘాతుకత్వం చేయటం లో గాని, వారు దోషం చూడటం లేదు. కానీ, ఓ జనార్ధనా, మనవారినే చంపటం లో ఉన్న దోషాన్ని చక్కగా చూడగలిగిన మనము, ఈ పాపపు పని నుండి ఎందుకు  తప్పుకోకూడదు?

Commentary

ప్రవృత్తి రీత్యా యోధుడే అయినా అర్జునుడు అనవసరపు హింసని అసహ్యించుకొన్నాడు. మహాభారత యుద్ధం చివరిలో జరిగిన ఒక ఘట్టం అతని యొక్క ఈ గుణాన్ని వెల్లడిస్తుంది. వంద మంది కౌరవులు చంపబడ్డారు, కానీ దానికి ప్రతీకారంగా, ద్రోణాచార్యుని పుత్రుడు అశ్వత్థామ, రాత్రి వేళ పాండవ శిబిరం లోనికి ప్రవేశించి ద్రౌపది యొక్క ఐదుగురు పుత్రులను, వారు నిద్రిస్తుండగా చంపివేశాడు.  అశ్వత్థామ ని పట్టుకుని అతన్ని పశువు లాగా కట్టి వేసి, అతడిని, శోకిస్తూ వున్న ద్రౌపది కాళ్ళ దగ్గర పడవేశాడు అర్జునుడు. కానీ, క్షమా గుణము, సున్నిత హృదయం కలిగిన ద్రౌపది, అతను తమ గురువు ద్రోణాచార్యుని పుత్రుడు అయినందువల్ల  అశ్వత్థామని క్షమించాలి అని అన్నది. మరో పక్క, అశ్వత్థామని వెంటనే చంపివేయాలని భీముడు అభిప్రాయపడ్డాడు. ఈ సందిగ్ధావస్థ లో, అర్జునుడు శ్రీ కృష్ణుని వైపు పరిష్కారం కోసం చూసాడు. కృష్ణుడు అన్నాడు "గౌరవింపదగిన బ్రాహ్మణుడు తాత్కాలికంగా ధర్మపథం నుండి తప్పినా అతనిని తప్పకుండా క్షమింపవలసినదే. కానీ, ఆయుధాన్ని పట్టి చంపటానికి వచ్చిన వాడిని తప్పకుండా శిక్షించవలసినదే." అర్జునుడు ఈ విరుద్ధమయిన సూచనలను అర్థం చేసుకున్నాడు. అశ్వత్థామ ను చంపలేదు కానీ, అతని తల వెనుక పిలకను కత్తిరించి, అతని నుదురు (ఫాలభాగము) లో వున్న మణి ని తొలగించి, అతనిని శిబిరము నుండి బహిష్కరించాడు. కాబట్టి, సాధ్యమయినంత వరకు హింసని విడనాడటం అర్జునిడి సహజ స్వభావం. ఈ ప్రత్యేక పరిస్థితి లో, పెద్దలని, బంధువులని చంపటం తగని పని అని తనకు తెలుసునంటున్నాడు.

రిత్విక్ పురోహితాచార్యైర్  మాతులాతిథి సంశ్రితై:
బాలవృద్దాతురైర్  వైద్యైర్ జ్ఞాతిసంబంధిబాంధవై:
(మను స్మృతి 4.179)

"యజ్ఞం చేసే బ్రాహ్మణుడు (రిత్వికుడు), పురోహితుడు, గురువు, మేనమామ, అతిథి, ఆశ్రితులు, పిల్లలు, వృద్ధులు, వైద్యులు మరియు బంధువులు - వీరితో కలహం పెట్టుకోరాదు "

దురాశతో కళ్ళు మూసుకుపోయిన కౌరవులు విచక్షణా జ్ఞానం కోల్పోయి ధర్మ పథం నుండి తప్పుకున్నా, ఏ దురుద్దేశం లేని తను, ఈ పాడు పని ఎందుకు చేయాలి అని అర్జునుడు భావించాడు.